गांधारी



गांधार नरेश ची राजकुमारी असलेली गांधारी हस्तिनापुरात विवाह पश्चात आली .दृष्टी असूनही आयुष्यभर डोळ्यांवर पट्टी बांधून तिने आपलं विश्व अंधारात सामावून घेतलं होतं.जन्मांध धृतराष्ट्राला पती मानताना झालेल्या वेदना, क्लेश कोणी जाणले असतील का तिचे?पितामह भीष्म यांनी खेळी खेळली आणि युवराज पांडूशी विवाह न होता आंधळा धृतराष्ट्र तिच्या वाटेस आला आणि त्याबरोबर मिळणारं महाराणी पदही गेलं.युधिष्ठिर आधी जन्माला आला आणि आपल्याला पुत्ररत्न नाही तर कुरू सिंहासन आपल्या पुत्राच्या वाट्याला नाही या सत्याचाही सौम्यपणे गांधारीने प्रालब्ध म्हणून स्वीकार केला.डोळ्यांवरील रेशमी पट्टीमागे जणू सारं दुःखं लपवलं होतं तिने.

कुटील शकुनीची बहीण गांधारी - 

गांधारीचा भाऊ शकुनी याला कदापि हे मान्य नव्हते की आपल्या बहिणीचा विवाह अंध धृतराष्ट्राशी होतोय.त्यानंतर पुत्र प्राप्ती उशीरा झाल्याने हस्तिनापूरचे सिंहासन पांडव पुत्रांकडे गेल्याने शकुनीची कारस्थानं सुरू झाली.जी जाणवत असून गांधारी थांबवू शकली नाही.कारण शकुनीने आपल्या मुलांना दुर्योधन, दुःशासन यांना प्रतिशोधाच्या खेळातल्या कळसुत्री बाहुल्या बनवल्या आहेत हे ती समजू शकायला कमी पडली.

पतिव्रता गांधारीचं शल्य -

धृतराष्ट्र इतका क्रूर होता की त्याने आपली पत्नी गांधारीच्या पिता आणि भावंडाना अंधार कोठडीत उपाशी ठेवून मारलं होतं.तिने खूप गयावया करूनही दुष्ट धृतराष्ट्राने ऐकले नाही.कसंतरी शकुनीला वाचवण्यात तिला यश मिळालं होतं.

गूढ गुपित आयुष्य - महाराणी नाही तर मग राजमाता तरी बनण्याची आस असलेल्या गांधारीच्या वाट्याला नियतीने निराशाच दिली.नैराश्याने गर्भपात करण्याचा प्रयत्न करताना व्यासमुनींच्या आशीर्वादाने त्याच गर्भातून शंभर पुत्र जन्मले.पण त्यादरम्यान एका दासीने धृतराष्ट्र पुत्राला जन्म दिला.युयुत्सु त्याचं नाव.काय वाटलं असेल गांधारीला आपल्याच पतीच्या दासीपुत्राला पाहून?आपल्याच पतीने आपल्याशी केलेली प्रतारणा बघून किती दुःखी झाली असेल गांधारी! ज्या पतीसाठी दृष्टी असून एका रेशमी पट्टीत अंधार प्यायलेली गांधारी….बिचारी …केविलवाणी गांधारी…

कौरवांची माता गांधारी - 

कौरवांची ही माता खंबीरपणे उभी राहण्यात कमी पडली.आई म्हणून ती कमी पडली का खरंच? शंभर पुत्र तिचा अनादर करत रहायचे.आपल्या मातेवर कौरवांची निष्ठाच नव्हती.पण जग नेहमी म्हणत राहिलं की गांधारीला तमा नव्हती आपल्या पुत्रांची, ताबा नाही पुत्रांवर गांधारीचा.

एकटी हरलेली गांधारी - 

कौरवांची जे नैतिक अधःपतन झालं त्याला गांधारी स्वतःस जबाबदार मानते.द्रौपदी वस्त्र हरण, कुरुक्षेत्र युध्दभूमीवरील युध्द, सार्‍यांचंच खापर जगाने गांधारीवर फोडलं.

पण युध्दभूमीवरील आपले मृत शंभर पुत्र पाहून विलाप करणारी एकाकी गांधारी कुणाला दिसली असेल का?

मला तिच्या रुपात धीरगंभीर दुर्गा दिसतेय.

अशा धीरगंभीर पतिव्रता दुर्गेस शतशः नमन…🙏🏼🙏🏼

      ©️ Shraddha Sudame

           8830784103







Comments

  1. Vivek Ughade6 October 2024 at 03:00

    आणखी एका पात्राची अनोख्या अनुपम पद्धतीने
    जगाला ओळख करून देणाऱ्या श्रध्दा la हृदयातून धन्य वाद. किती साध्या सरळ सुलभ शब्दात
    मुद्देसूद मांडणी करतेस की काय सांगू.
    Keep it up.
    असच जगासमोर येऊ दे.
    बेस्ट ऑफ लक.

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

कथा३ - बकुळीचा गजरा

Image
बकुळीचा गजरा   थकलीस का ग कुसुम? जेव्हा आजी नातवांना खाली स्कूल बसपाशी सोडून आल्या तेव्हा नानांनी आपल्या बायकोला विचारलं. आजींनी हसून मानेनेच नाही म्हटलं. घर रिकामं झालं होतं.अकरा वाजेपर्यंत नुसती गडबड. सून, मुलगा दोघांची ऑफीसात जायची तयारी.त्यात नातू आणि नात हायस्कूलात आता त्यामुळे वाढलेला अभ्यास. त्यांची तयारी,डबे.सगळ्या कामांना बाई होती .त्यामुळे कुसूम आजी आणि नानांना तो भार पडायचा नाही.पण आताशा दोन बेडरूम फ्लॅट लहान पडू लागला होता. मुलांना अभ्यासाकरता स्वतंत्र खोली असणं गरजेचं झालं होतं.त्यामुळे सून मुलगा यांत रविवारी वरचेवर हल्ली वाद होत.घरातील शांतता लोपली होती.नोकरी असूनही दोघांची मुंबईत मोठं घर घेणं अशक्य होतं.त्यात मुलांच्या ट्यूशन्सची अमाप फी,महिन्याचा खर्च, आजी आजोबांची औषधं अवघड होत चाललं होतं.हे कुसूम आजी आणि नानांना स्पष्ट दिसत होतं. आपलं ओझं होऊ लागलंय किंवा आपली अडचण आपल्या मुलाच्या संसारात होतेय असं त्यांना जाणवू लागलं.आणि म्हणूनच गेले कित्येक दिवस चाललेल्या या ओढाताणीला त्यांनी पूर्णविराम दिला होता.अगदी कोणालाही न कळू देता काळजावर दगड ठेवून एक निर्णय ...
Read more

कथा २ - ऋणानुबंध

Image
 कथा - ऋणानुबंध  हुश्श…लागलं एकदाचं घर.नवीन शहर,भाडेतत्त्वावर घेतलेलं घर, अनोळखी लोकं. त्यात मला नुकताच चवथा महिना सुरु झालेला.गायनॅकॉलॉजिस्ट शोधण्यापासून सुरुवात.प्रचंड दडपण आलेलं.घरकामाला मोलकरीण शोधणे ,मोठीची नवीन शाळेत ॲडमिशन घेणे हैराण झाले असताना दमून रात्री लगेचच झोप लागली. सकाळी डोअर बेल वाजल्याने जाग आली.दारात एक तिशीतली बाई उभी होती.”तुमी नवीन आल्यात ना हिथं? मी कामच हुडकंत व्हते ताई.”सुनिता नाव होतं तिचं.माझ्या घराच्या जवळच रहात होती. चक्क अंबाबाईने माझं ऐकलं.माझी मदतनीस पाठवली होती.लगेच मी सुनिताला कामाला लावून घेतलं. सुनिताचं काम एकदम चोख होतं. आपलंच घर समजून काम करायची. लहान तीन मुलगे तिला.नवरा हिच्याच कमाईवर होता.तरी हिच्यावर पाळत ठेवायचा.” लई संशय घेतो ताई .घरी जायला कधी उशीर झाला तर पोत्यात बांधून राधानगरीच्या धरणात सोडून देईन म्हणतो ताई”  माझं मन सुनिताच्या गोष्टी ऐकून गलबलून येई.मी म्हणायची तिला आम्ही इथून गेलो की तू पण आमच्याबरोबर कोल्हापूर सोडून आमच्या गावी चलशील. ती कसनुसं हसत कामाला लागे. सुनिताच्या हाताला चव होती.मला आणि होणाऱ्या बाळाला त्रास होणार...
Read more

पहचान “स्त्रीत्व” की

Image
पहचान “स्त्रीत्व” की शायद मैं अच्छी माँ नही बन पायी…लेकीन मैंने कोशिश बहुत की थी. रसो॓ई,नाश्ता और घर के सारे काम निपटाकर फिर ऑफीस जाती थी आज भी ऑफीस की तैयारी में लगी थी..रोज सुबह की तरह मुझे जाना था.वक्त पे पहुंचना जरूरी था.. आसान नही था…बिल्कुल आसान नही था मेरे लिए नन्हे हाथोंमें पकडा मेरा आंचल कोमल उंगलींयोंसे छुडा लेना…वही मां का आंचल जो बेटी की ढाल होती है.. क्या मैं खुदगर्ज हो गयी थी! मैं रोज ममता की परीक्षा देती थी…  “माँ ऽऽ मुझे भी ले चलो तुम्हारे साथ..” सुन रही थी मैं मेरी बेटी की रोने की आवाज… फिर भी ॲक्सिलेटर का स्पीड बढाकर स्कूटर से मैं चल पडी. मूडकर देेखने की हिम्मत नही थी मुझमें.. मैं कमजोर नही पडना चाहती थी.. कितनी बेरहम थी ना मैं? क्यू मैं नोकरी कर रही थी? पैसा कमाना जरूरी नही था…बिल्कूल नही…दहलीज के उस पार जाना इतना जरूरी था? फिर क्यू?...किस तरह सवालों के जवाब दू मैं?कैसे समझाऊं? पैसों से भी ऊपर होता है खुद का अस्तित्व! खुद की पहचान… मेरा वजूद… लेकीन अब….जब मैं दहलीज के इस पार बैठी हू.. उम्र के इस पडाव पर आज जब पीछे मूडकर देखती हूं एकही सवा...
Read more